పాకిస్థాన్లోని బలూచిస్థాన్ ప్రావిన్స్లో శుక్రవారం ఉదయం 5.7 తీవ్రతతో భూకంపం సంభవించింది. ఖుజ్దార్ నగరానికి వాయువ్యంగా 48 కిలోమీటర్ల దూరంలో, భూమికి 10 కిలోమీటర్ల లోతులో భూకంప కేంద్రం ఉన్నట్లు అమెరికా భూగర్భ సర్వే () తెలిపింది. ఈ భూకంపం వల్ల కలిగిన ప్రాణనష్టం, ఆస్తినష్టంపై ఇంకా స్పష్టమైన నివేదికలు వెలువడలేదు.
భూకంపానికి కారణాలు
బలూచిస్థాన్ భూకంపాలు సంభవించే ప్రమాదం ఉన్న ప్రాంతం. దీనికి ప్రధాన కారణం భూమి లోపల ఉన్న టెక్టానిక్ పలకల కదలికలు. భూమి పైపొర అనేక పెద్ద పలకలుగా విభజించబడి ఉంటుంది. ఇవి నిరంతరం నెమ్మదిగా కదులుతుంటాయి. పలకలు ఒకదానితో మరొకటి ఢీకొన్నప్పుడు లేదా భూమిలోని చీలికల వెంట కదిలినప్పుడు ఒత్తిడి పేరుకుపోతుంది. ఈ ఒత్తిడి ఒక్కసారిగా విడుదలైనప్పుడు భూకంపం సంభవిస్తుంది. పాకిస్థాన్ ప్రాంతంలో భారతీయ పలక, యురేషియన్ పలకల పరస్పర కదలికలు భూకంప కార్యకలాపాలకు ప్రధాన కారణం. బలూచిస్థాన్లోని కొన్ని ప్రాంతాలపై అరేబియన్ పలక కదలికల ప్రభావం కూడా ఉంటుంది.
5.7 తీవ్రత భూకంపం ప్రభావం
5.7 తీవ్రత కలిగిన భూకంపం మధ్యస్థాయి నుంచి బలమైన ప్రకంపనలను కలిగించగలదు. దాని ప్రభావం పలు అంశాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. భూకంపం భూమి ఉపరితలానికి ఎంత దగ్గరగా సంభవించింది, భూకంప కేంద్రానికి సమీపంలో జనాభా ఎంత ఉంది, భవనాల నిర్మాణ నాణ్యత ఎలా ఉంది, నేల స్వభావం, భూకంప కేంద్రం నుంచి దూరం వంటివి ముఖ్యమైనవి. ఈ ఘటనలో భూకంపం సుమారు 10 కిలోమీటర్ల లోతులో సంభవించింది. ఇలాంటి తక్కువ లోతు భూకంపాలు, సమాన తీవ్రత కలిగిన లోతైన భూకంపాలతో పోలిస్తే, సమీప ప్రాంతాల్లో బలమైన ప్రకంపనలను కలిగించవచ్చు. అయితే భూకంప తీవ్రతను బట్టి మాత్రమే ప్రాణనష్టం లేదా ఆస్తినష్టాన్ని నిర్ణయించలేం.
నష్టంపై స్పష్టత లేదు
ప్రాథమిక నివేదికలు భూకంపాన్ని ధృవీకరించినప్పటికీ, అందుబాటులో ఉన్న సమాచారంలో ప్రాణనష్టం లేదా భారీ ఆస్తినష్టంపై స్పష్టమైన నిర్ధారణ లేదు. దీని అర్థం ఎలాంటి నష్టం జరగలేదని కాదు. భూకంపం తర్వాత స్థానిక అధికారులు, విపత్తు నిర్వహణ సంస్థలు పరిస్థితిని అంచనా వేసినప్పుడు మరిన్ని వివరాలు వెలువడవచ్చు.
పాకిస్థాన్ భౌగోళికంగా క్రియాశీలమైన భూకంప ప్రాంతంలో ఉంది. ముఖ్యంగా మూడు ప్రాంతాలను గమనించవచ్చు: బలూచిస్థాన్: టెక్టానిక్ పలకల కదలికలు, భూగర్భ చీలికల కారణంగా భూకంప ప్రమాదం ఉంటుంది. హిందూకుష్ ప్రాంతం: పాకిస్థాన్, ఆఫ్ఘనిస్థాన్ సరిహద్దుల సమీపంలో లోతైన భూకంపాలు సంభవిస్తుంటాయి. ఉత్తర పాకిస్థాన్: హిమాలయ పర్వత నిర్మాణ ప్రక్రియలకు సంబంధించిన పలకల కదలికల వల్ల భూకంపాలు సంభవిస్తాయి. 2005లో పాకిస్థాన్లో సంభవించిన భారీ భూకంపం వేలాది మంది ప్రాణాలను బలిగొంది. ఆ అనుభవం భూకంప నిరోధక నిర్మాణాలు, ముందస్తు విపత్తు నిర్వహణ ఎంత అవసరమో తెలియజేసింది.
ఇంట్లో ఉన్నప్పుడు నేలపై వంగి కూర్చోవాలి, బలమైన టేబుల్ కిందకు వెళ్లి తల, మెడను రక్షించుకోవాలి. కిటికీలు, అద్దాలు, పడిపోయే వస్తువులకు దూరంగా ఉండాలి. ప్రకంపనలు ఆగే వరకు భవనం నుంచి పరుగెత్తకూడదు. బయట ఉన్నప్పుడు భవనాలు, విద్యుత్ స్తంభాలు, చెట్ల నుంచి దూరంగా వెళ్లాలి. బహిరంగ ప్రదేశంలో ఉండాలి. దెబ్బతిన్న భవనాల్లోకి తిరిగి ప్రవేశించకూడదు.
